3 gerelateerde items gevonden in de collecties van Erfgoed Delft e.o
 
: C15032
Nicolaus Cruquius (1678-1754) and his meteorological observations
: R58424
Historische Weerkundige Waarnemingen
: R58612

Cruquius, Nicolaus

Uit VerhalenWiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Over de geboorteplaats van meester cartograaf Nicolaus Cruquisus lopen de meningen uiteen. Er wordt gezegd dat hij in Delft geboren werd, maar ook wordt West-Vlieland genoemd met als bijbehorende geboortedatum 2 december 1678. Hij hield zich bezig met waterbouwkunde, was cartograaf, landmeter en bovendien één van de grondleggers van de meteorologie.

In het jaar 1705 begon Nicolaus Cruquius vanaf 19 december drie maal daags weermetingen in Delft uit te voeren. Gemeten werden de temperatuur, de luchtdruk, de vochtigheid en de neerslag. Cruquius, die mogelijk geboren was als Nicolaas Kruik, verhuisde kort na zijn geboorte met zijn ouders naar Delft. Zijn vader was schoolmeester, koster, wiskundige en examinator voor de VOC. Doordat zijn beide broers al vroeg overleden en zijn moeder psychisch ziek, thuis verpleegd werd, was Nicolaus na de dood van zijn vader kostwinner (Nicolaus had nog twee zusters). In 1712 publiceerde hij samen met zijn broer Jacob een gedetailleerde kaart van het Hoogheemraadschap Delfland.

Kruikiuskaart.jpg


De kaart van Kruikius waarvan de opdracht op 12 september 1702 werd verstrekt door het Hoogheemraadschap van Delfland verscheen pas in 1712 in druk. De opname van het kaartboek heeft plaatsgevonden tot in het jaar 1707. In die tijd liepen Cruquius en zijn broer Jakob met kettingen door de polders van het Hoogheemraadschap van Delfland om de percelen land, de plaats van de gebouwen en die van wegen en vaarwegen in te meten.
Het resultaat mag tot een van de hoogtepunten van de historische cartografie worden gerekend. Hij wist met deze hulpmiddelen een verbluffend nauwkeurige set landkaarten te vervaardigen die tegenwoordig kunnen worden gescanned en met enig pas en meetwerk worden gegeorefereerd. Door de historische kaart onder een moderne topografische kaart schaal 1:10.000 te leggen, wordt duidelijk hoe precies hij zijn waarnemingen heeft vastgelegd. Tot in de details geeft hij de plattegrond van gebouwen weer, krommingen in sloten, wegen en paden, ook die paden die slechts door mondelinge overlevering nog bij de buurtbewoners bekend zijn. Ook zijn beschrijvingen zijn uiterst doordacht. Door typografische trucjes toe te passen wist hij de naamgevingen zo over het kaartblad te verdelen dat de grenzen van bepaalde stukken land die bijeen behoorden, ook precies pasten tussen de eerste en de laatste letter van de naam die hij eraan gaf.
Dankzij deze nauwkeurigheid is het een betrouwbare bron om te gebruiken bij archeologisch onderzoek en onderzoek naar de vorming van het middeleeuwse landschap.

Detail van de kaart van Kruikius, met Delft in het centrum.

Nicolaus huurde voor het maken van zijn kaarten mensen in om hem te helpen. Maar er waren veel wrijvingen tussen hem en zijn personeel, omdat hij zich niet echt als een humane werkgever opstelde.
Dankzij Cruquius is de weermeting in Nederland uniek: in geen enkel land is zolang achtereen, zonder onderbreking, het weer gemeten. Zijn oude dag sleet Cruquius in Spaarnwoude. Als cartograaf was hij een perfectionist geweest, een eigenschap die na zijn overlijden (5 februari 1754) weer naar voren kwam; hij bleek zijn eigen begrafenis tot in de puntjes te hebben voorbereid, inclusief zijn grafschrift. Cruquius is nooit getrouwd geweest en zijn erfenis ging dan ook naar zijn ouwe trouwe huishoudster Johanna.

[De tekst werd deels ontleend aan het boek: Delft gezien door de ogen van HET DELFTSE GESLACHT STUIJLING ]

Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les r�sultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies