52 gerelateerde items gevonden in de collecties van Erfgoed Delft e.o
» Toon alle gerelateerde items uit de collecties van Erfgoed Delft

 
Langs Delftse Vesten en Singels. De buitenste binnenstad; Phoenixstraat
: 146765
: S7185
: S7269
: S7199
: S7123
: S7141
: S7183
: S3993
: S7137
: S7144

Phoenixstraat

From VerhalenWiki

Jump to: navigation, search

Vermelding en vaststelling

Raadsbesluit 14 december 1877, verlengd 29 mei 1933

Ligging


Monumenten aan de Phoenixstraat

Zie hier voor een artikel over Molen de Roos.

Herinnering aan het oude St.Hippolytus ziekenhuis aan de Phoenixstraat, een verhaal van Tineke Melchior

Herinneringen……Wat doen we er zoal mee! De een koestert ze, de ander bewaart ze in het hart of deelt ze met vrienden, kennissen of dierbaren. Déze herinnering wil ik graag met u delen. Wij gaan hiervoor terug naar het jaar 1964 en het speelt zich af in het oude St.Hippolytus ziekenhuis aan de Phoenixstraat alwaar ik de opleiding volgde voor verpleegkundige in een groep van 15 medeleerlingen. Ieder jaar, op kerstavond, gingen wij, tegen het schemerdonker, gewikkeld in een wit laken met een brandende kaars in de hand langs de ziekenzalen onder het zingen van kerstliederen. We liepen door de gang van de begane grond met zijn hoge plafonds, betegelde muren en de glimmend geboende granieten vloer met aan weerszijden een brede zwarte band. Vervolgens naar de eerste en daarna naar de tweede etage, via het trappenhuis met de mooie gebrandschilderde ramen en het smeedijzeren hek. Bij iedere ziekenzaal, waar meestal zo’n 10 tot 12 patiënten lagen, gingen wij naar binnen en zongen kerstliederen. De reacties van de patiënten waren heel verschillend. De één pinkte een traantje weg, de ander zong zachtjes mee of er brak een stille lach door. De mannelijke patiënten probeerden hun emoties te verbergen door het laken deels over hun gezicht te trekken. Zo jong als wij waren, allemaal rond de 18 à 20 jaar, hadden moeite om de brok in onze keel weg te slikken bij het zien van deze reacties, maar het zingen moest dóórgaan. Nadat wij bij alle afdelingen langs geweest waren gingen wij gezamenlijk naar de refter in het zusterhuis en dronken met elkaar warme chocolademelk. Van déze herinnering naar de volgende, maken we een sprong van 40 jaar en belanden op de ochtend van eerste kerstdag 2004 in het Woonzorgcentrum Abstwouden aan de Aart v.d.Leeuwlaan. Met een groep van 8 vrijwilligers verzorgen wij het aanbieden van een kerstdrankje aan iedere bewoner op zijn of haar kamer, vóór het middagmaal. We beginnen met het gereed maken van vier wagentjes met kerstversiering, kaarsjes en een verscheidenheid aan drankjes. Gezien het feit dat onze stem niet meer zo engelachtig klinkt als 40 jaar geleden staat er op ieder wagentje een cd speler met een kerst cd, die wij afspelen tijdens de rondgang langs de kamers. Elke etage wordt bezocht door twee vrijwilligers. We kloppen op iedere deur, wensen de bewoner gelukkig kerstfeest, maken een praatje en bieden een drankje aan. Soms haalt een bewoner(ster)een mooi glas uit de kast om hierin het drankje te laten schenken, als extra feestelijk tintje. Tijdens onze rondgang langs de kamers ervaren wij weer dezelfde emoties als 40 jaar geleden. We zien een blijde lach van verrassing of een klein traantje. Ook verdriet omdat hun kinderen met deze feestdagen niet kunnen komen. Maar voor het merendeel blijdschap, omdat er iemand is die hen persoonlijk gelukkig kerstfeest komt wensen. 40 jaar!!!!!.Het lijkt een hele tijd, omdat er veel in deze wereld veranderd is, zowel in positieve als in negatieve zin. Maar hetgeen in al die jaren niet veranderd is zijn de menselijke gevoelens en emoties. Dat wij deze altijd mogen behouden.

Dit verhaal is opgetekend door historische vereniging Delfia Batavorum in het kader van een Oral History-project.


Herinnering uit de Phoenixstraat 52, een interview met Margo en Philip Poppink door Trudy van der Wees

“Toen we hier in 1965 kwamen wonen was de woning nog bewoond door de verhuurster, mevrouw Kortlever, en een student. Wij hebben de kamers als het ware geleidelijk aan in bezit genomen. Mevrouw Kortlever vertelde ons dat in de oorlog hier studenten hadden gewoond die actief waren in de verzetsgroep van Pahud de Mortagnes, een sabotagegroep die het vooral op spoorwegen en schepen voorzien had. Ze gebruikten daarbij ontploffingsmiddelen die ze zelf vervaardigden. In 1943 is de groep verraden, maar een van de leden heeft het overleefd, Paul Josso. Hij was na het verraad in Rotterdam teruggekeerd naar de Phoenixstraat, was daar via de achtertuin gevlucht en was er uiteindelijk in geslaagd om op en onder treinen, naar Lissabon te reizen. Op een dag maakten we kennis met ene meneer Govers. Hij bezocht ons thuis en zei: ‘Ik ken dit huis, mijn vriendjes woonden hier.’ Hij vertelde dat Josso inmiddels in Zuid-Afrika woonde. Of we hem eens wilden ontmoeten, mocht hij weer eens in Nederland zijn. Dat wilden we natuurlijk heel graag, en hij is hier ook inderdaad geweest.

VAN DER WAALS Er woonden hier vier studenten: Paul Josso, Eddy van Raalte, Piet Huurman en Menko Köning. Op een gegeven moment hebben deze jongemannen kennisgemaakt met Van der Waals. Hij beweerde dat hij hen aan wapens en springstoffen zou kunnen helpen. Ze vertrouwden hem. Helaas, mogen we achteraf zeggen, want we weten nu allemaal dat Van der Waals een verrader was die ook een belangrijke rol heeft gespeeld in het Englandspiel. Van der Waals zou een ontmoeting regelen in Rotterdam. Hij zou de jongens in contact brengen met iemand die hen materiaal zou leveren. Helaas bleek het in Rotterdam foute boel. De Duitsers stonden klaar om ze in te rekenen. Alleen Josso wist te ontsnappen. Eenmaal hier in huis zei hij tegen mevrouw Kortlever: ‘Als er vannacht gebeld wordt, niet meteen open doen.’ Mevrouw Kortlever was slecht ter been. Ze sliep op zolder, dus het duurde wel even voor ze beneden was. Maar dit keer deed ze er extra lang over. In de tussentijd is Josso over het balkon, via de achtertuin gevlucht. De Duitsers hebben het hele huis doorzocht, maar hebben niets gevonden. Josso had alle bewijs door de wc gespoeld. Josso is naar zijn zuster in Leiden gegaan. Daarvandaan is hij via Parijs naar Lissabon gevlucht, deels verstopt onder een treinstel. Alle andere jongens die waren opgepakt, zijn gefusilleerd.

HOSPITA Toen we in ’65 aan de Phoenixstraat 52 kwamen wonen troffen ze een uitgeleefde woning aan. “In de tuin was het een grote puinhoop. Daar stonden stukken van vliegtuigen, want de studentenzweefvliegtuigclub was hier ook gevestigd. Als je de huiskamer binnenkwam stond er een grote kachel met een grote pijp. Aan die pijp hing een speelgoedaap, die was weer verbonden met de deur. Als de deur open- en dichtging, bewoog de aap omhoog en omlaag. Het plafond was zwaar beschadigd, daar hadden ze geloof ik met van alles op zitten schieten. De studenten sliepen met z’n vieren boven in een slaapzaal. Hier beneden stonden in elke kamer twee bureaus waar ze aan werkten. Mevrouw Kortlever woonde boven met haar gezin. Haar keuken had ze beneden in de ruimte die later onze wachtkamer is geworden. We troffen een enorme puinhoop aan. Mevrouw Kortlever had de neiging alles te bewaren, zoals veel mensen die de oorlog hebben meegemaakt. Vooral niets weggooien. Alle trappen stonden vol met potjes en flessen, met daartussen een smalle loopruimte. Mevrouw Kortlever was een echte ouderwetse hospita die zich de benen uit het lijf liep voor de heren studenten. Haar kinderen hadden het daar wel eens moeilijk mee. De heren gingen voor het gezin. Ze hoefden maar te piepen of mevrouw Kortlever stond alweer klaar. We hebben altijd contact met haar gehouden. Ze kon over de tijd met de studenten heel leuk vertellen. Ze had gevoel voor humor. Ze vertelde dat ze een uitslaapkamertje had, waar de studenten na een zware nacht konden uitslapen. Als ze thuiskwamen, midden in de nacht, maakten ze natuurlijk wel eens herrrie. Daar had mevrouw Kortlever een oplossing voor. De volgende ochtend zei ze dan tegen haar kinderen dat ze zo hard mogelijk op het harmonium mochten spelen. En ze mochten zo hard mogelijk alle trappen op- en aflopen. Zo was ze, een erg leuk mens en een bijzondere vrouw.

GEVAAR Ze heeft nooit afgeweten van de verzetsactiviteiten die zich onder haar dak afspeelden. Ze wist ook niet dat de studenten op een gegeven moment een Jood in huis hadden verstopt, tijdelijk. Daar waren haar kinderen later wel boos over, want daarmee hadden de studenten het hele gezin in gevaar gebracht. Tot onze verbazing heeft mevrouw Kortlever geen negatieve gevolgen ondervonden van de praktijken die zich onder haar dak afspeelden. Na de vlucht van Josso en de arrestatie van de rest van de groep is ze niet opgepakt. De Duitsers hadden het hele huis doorzocht en alles uitgeplozen. Inmiddels is meneer Josso overleden. We hadden hem graag nog een aantal dingen gevraagd over die tijd, maar door de drukte van ons dagelijks leven zijn we daar jammer genoeg niet aan toegekomen.”

Dit verhaal is opgetekend door historische vereniging Delfia Batavorum in het kader van een Oral History-project.

Herinnering uit de Phoenixstraat, Parfumfabriek in de achtertuin door Margo Poppink

In 1964 zochten we naar een huis waarin een tandheelkundige praktijk gevestigd kon worden. Flinke afmetingen en niet echt duur. De familie Post beschikte in de Delftse binnenstad over een aantal panden waar ze wel van af wilden. Phoenixstraat 52 was er daar een van. Bovendien beantwoordde het aan de gestelde eisen van inhoud en prijs. Het laatste vanwege het feit dat het tientallen jaren als studentenhuis bekend was, waar de familie Kortlever de hoofdbewoner was. Een klassieke studentenkast dus, waar onderhoud niet als bovenmatig belangrijk werd
Parfumfabriek, foto Delfia Batavorum
gezien. Hun kamers waren schilderachtig ingericht met studentenparafernalia, een kachel waar je lekker omheen kon zitten met zo'n lange zwarte pijp naar de schoorsteen. Boven die kachel hing een aap die met een katrolconstructie aan de deur was bevestigd en telkens als die open ging, hemelwaarts bewoog. Er stonden bureaus, er was een slaapzaal en een uitslaapkamertje, Zeer nuttig na zwaar sociëteitsbezoek. De gang diende als opslagplaats voor fietsen en talloze flessen. Gelijkvloers was het een mengeling van keuken, kantoortje van de firma Suringar met flessenspoelruimte, een antiek bureau met indrukwekkende kantoorstoel, pycnometers om het alcoholgehalte van reukwater te meten, trechters, voorraadflessen en ander ongeregeld goed. Dit alles was sinds lang niet meer in gebruik en langzamerhand tot opslagplaats gepromoveerd met o.a. een zweefvliegtuig van de Delfts studenten aeroclub.

GEHEIME TUIN
Dit alles deerde ons niet want het zou verbouwd worden tot praktijkruimte en wachtkamer. Wij gingen over tot aankoop met uitzondering van de achter het huis gelegen schuur en diepe achtertuin. Deze zouden voorlopig nog in bezit van de vorige eigenaar blijven. Wat wij schuur noemden, bleek de parfumfabriek van de firma Suringar te zijn en was nog vagelijk in bedrijf. Na verloop van tijd kregen we de kans om zowel de parfumfabriek als de ‘geheime’ tuin te kopen. Die ommuurde geheime tuin stond vol met honderden zaailingen van een esdoorn, manshoge brandnetels, er woonden bijen, muizen en uilen die’s nachts klaaglijk riepen. Inmiddels was onze belangstelling voor Delft en zijn bewoners gewekt en dus ook voor het huis, de tuin en het fabriekje. Het huis bleek het voormalig woonhuis van J.C. van Marken, de oprichter van de Nederlandsche Gist- en Spiritusfabriek en zijn vrouw Agneta. Beiden maakten zich zorgen over het alcoholoverschot dat bij de bereiding van gist vrijkwam en dat geen consumptieve bestemming mocht krijgen. Tegenwoordig zouden ze er biobrandstof van gemaakt hebben, maar toen leek parfum en eau de cologne hen een betere bestemming. Zo verrees in 1873 achter het huis de parfumfabriek Maison Neuve Met een chaletachtig karakter had het iets weg van de sfeer van het Agnetapark. In die tijd werd de vrouw nog niet handelingsbekwaam geacht, dus het geheel stond op naam J.C. van Marken. Agneta's parfum vond gretig aftrek en werd bekroond met een bronzen medaille in Parijs en een eerste prijs in Australië, dus echt onbekwaam was ze niet. Je vraagt je af of al die alcohol wel in de parfum verwerkt kon worden. Maar vermoedelijk was er nogal wat export naar Indië en met die warmte daar kon men wel wat eau de cologne gebruiken. De dames die in het fabriekje werkten werden regelmatig door Agneta - in haar eigen huis- de geheimen van een goed bestierd huishouden bijgebracht, want ze vond dat het werk in de fabriek tamelijk eenzijdig was.

DUIZENDEN FLESJES

Parfumflesjes, foto Delfia Batavorum
In 1880 associeerden de Van Markens zich met de firma Suringar en zes jaar later trokken ze zich terug. Tot 1930 liepen de zaken nog voorspoedig. Daarna trad achteruitgang in, hoewel de producten van Suringar nog wel in Delft, Den Haag en Leiden werden verkocht.

Na de aankoop troffen wij een enigszins verwilderd interieur aan. Klimop groeide binnen even weelderig als buiten, duizenden flesjes, tienduizenden half vergane rubber stopjes en vooral veel nep parfum aroma's uit de oorlog. Parfum is een moeilijk goedje waarvan de bestanddelen geacht worden stabiel te zijn en in gelijke mate te verdampen. Aan die stabiliteit mankeerde kennelijk het een en ander, want alles had eenzelfde kunstmatige, indringende en afschuwelijke geur aangenomen. Tot aan het hout van de schuur toe. Daarin concurreerde die stank hevig met houtwormen. Van het zeer fraaie timmerwerk uit 1873 was alleen de buitenkant nog over. Dit stelde ons voor de keus: afbreken en daarmee directe toegang vanuit het huis tot de tuin te krijgen of vernieuwen. Als je iets afbreekt bestaat de kans dat je het nooit weer mag opbouwen, dus kozen we voor vernieuwen. Aankoop van een prachtige partij sloophout afkomstig van het St Joris paviljoen - Amerikaans grenen - gaf de doorslag. De renovatie werd tot familieactiviteit verklaard en samen met de kinderen hebben we de klus kunnen klaren. Niets bleek nog bruikbaar, dus alles moest worden gesloopt. Van de voorgevel waren nog wel enkele planken over die als voorbeeld konden dienen. Het chaletachtig karakter kon dus gehandhaafd blijven. De geheime tuin werd gedeeltelijk ontgonnen en diende in eerste instantie als speelplaats voor de kinderen en hun vriendjes. Op straat spelen was onmogelijk vanwege de tram die toen nog op minder dan een meter langs het huis reed. Later verbeterde die situatie aanzienlijk door openstelling van de kruithuisweg voor het verkeer uit het Westland, dat zich ook door die straat moest persen en de demping van de singel als gevolg van de aanleg van het spoorviaduct.

MUSEUM
Toen de kinderen andere activiteiten gingen ondernemen werd de tuin langzaam omgetoverd tot een ware lusthof. Daarin duiken nog altijd op sommige plaatsen sporen uit het verleden op. Flesjes in alle soorten en maten met al of niet fraai geslepen stopjes die dan aan ons ‘museum’ van Marken/ Suringar worden toegevoegd. Daarin figureren oude receptuurbriefjes, en een oorkonde, uitgereikt aan J.C. van Marken voor ‘aangename geuren en bijzonder nette verpakking van reukwater’. Bij een uitvoerige schilderbeurt van de voorgevel Phoenixstraat 52 kwam tot onze verbazing nog een fraai geschilderde aanduiding tevoorschijn dat hier gevestigd was: Maison Neuve. Het huis en wij zijn zozeer vergroeid dat wij ons niet kunnen voorstellen ooit te moeten vertrekken, hoewel het niet bepaald een simpel te onderhouden seniorenwoning is. Maar we laten dat gewoon op ons afkomen.

Dit verhaal is opgetekend door historische vereniging Delfia Batavorum in het kader van een Oral History-project.

Literatuur en bronnen

website van de gemeente Delft, 'Herinnering'
website van Delfia Batavorum, 'Phoenixstraat 52'
website van Delfia Batavorum, 'Parfumfabriek'

Buurt en wijk

Buurt: Centrum-west; Wijk: Binnenstad


1985, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Gerard Dukker

Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les r�sultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies