geen gerelateerde objecten/artikelen gevonden.

Hein, Schiedamse arbeider

From VerhalenWiki

(Redirected from Schiedamse arbeider Hein)
Jump to: navigation, search

Een Schiedamse arbeider

Tegen het einde van de nacht, zo rond een uur of vier, staat in Schiedam een arbeider op. Laten we hem Hein noemen. Hein is een man van 38, en net zoals veel andere mannen in Schiedam werkzaam in de moutwijnindustrie. Hoewel hij een lange werkdag van twaalf tot dertien uur in het vooruitzicht heeft, is zijn ontbijt karig met wat roggebrood met vet of reuzel, aardappelen (al dan niet als broodbeleg) en gort. Met een inkomen van 7 gulden per week kan het gezin amper rondkomen. Zijn kleine woning staat in de Brandersbuurt, de buurt tussen de Schie, Noordvest, Kethelstraat en de Dam. Hier staan honderden woninkjes zoals de zijne, de zogenaamde ‘keukens’, alle niet meer dan een kamer op de begane grond met daarboven een slaapzolder waar de hele familie slaapt. De buurt is smerig, en ellendig om in te wonen. Open riolen, op een hele straat één toilet buiten, overal as en roet van de branderijen en kolen die men gebruikte. Zwart Nazareth.

Op weg naar de branderij loopt Hein door de binnenstad, en ziet hier gedurende de jaren heel wat veranderen. Schiedam is in de 19e eeuw behoorlijk aan groeien, en raakt steeds voller. Door de bloei van de jeneverindustrie is er echter meer dan voldoende werk. Op het hoogtepunt omstreeks 1883 heeft Schiedam 392 branderijen, 45 distilleerderijen en 62 mouterijen. Hein werkt in één van deze branderijen en brengt zijn dagen door met het sjouwen van graan en (heet) water, het opstoken van de ketels en het schoonhouden en onderhouden van de ketels en bakken. Lichamelijk heel zwaar en gevaarlijk werk vaak met verwondingen zoals brandwonden tot gevolg.

Eten gebeurt tussen het werk door, en men eet wat vrouw of kinderen brengt, zoals aardappelen met azijn en mosterd, erwten of bonen. Vlees en vis zijn luxeproducten, dus dat eet Hein niet vaak. Jenever is dé drank voor de arbeider, vooral omdat bier en wijn te duur zijn, en het drinkwater te verontreinigd is. Ook krijgen arbeiders deels uitbetaald in jenever om ze aan de branderijen te binden. Deze eenzijdige voeding wordt ook voorgeschoteld aan de rest van het gezin thuis. Behalve de slechte woonomgeving leidt dit tot een relatief slechte gezondheid onder de arbeidersbevolking. Bij Hein thuis is dit niet heel anders. Hij en zijn vrouw hebben nog geluk met hun vier kinderen. Kindersterfte komt veel voor in de negentiende eeuw. Van de kinderen tot en met 10 jaar sterft tussen 1851 en 1869 gemiddeld 62%. De oudste zoon van Hein werkt ook mee in de branderij. Dergelijke kinderarbeid is in de 19e eeuw zeer gebruikelijk, en vormt een belangrijke aanvulling op het gezinsinkomen. Met de opkomst van de industriële revolutie in deze periode stijgt ook het aantal kinderen werkzaam in fabrieken. Door de slechte arbeidsomstandigheden neemt de kritiek hierop toe, en dit leidt tot het Kinderwetje van Van Houten in 1874. Deze wet verbiedt de arbeid van kinderen tot 12 jaar. Tot die leeftijd gaan kinderen naar school, en er zijn armenscholen voor gezinnen die het schoolgeld niet kunnen betalen. Onderwijs is echter geen garantie om te ontsnappen aan een troosteloos leven in Zwart Nazareth.

Uit het leven van twee Schiedammers

Vanaf 1700 werd de visserij langzaam verdrongen door de moutwijnindustrie als belangrijkste bron van werkgelegenheid in Schiedam. Op het hoogtepunt, in 1883, waren 3500 Schiedammers afhankelijk van het gedistilleerd. Wel bestond er een groot sociaal contrast tussen de lagere en hogere klassen. Om dit contrast te illustreren de twee levensverhalen, waarbij in het eerste verhaal een arbeider gevolgd wordt, en in het tweede een eigenaar van een branderij.

Bronvermelding

Izi Travel Tour. [1] Uit het leven van twee Schiedammers. Door Bart Wilkes.

Wikischiedam.jpg

Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les r�sultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies