6 gerelateerde items gevonden in de collecties van Erfgoed Delft e.o
 
Portret van Willem de Langue (1599-1656)
: 157477
Christiaan Johannes Duijtsch, schoolmeester in Schipluiden van 1828-1872
: R28553
Schoolmeester te Overschie
: R67739
Een singuliere schoolmeester in Drente
: R69204
Van een Farmsumer schippersjongen die als schoolmeester goed boerde
: R69372
De verschrikkelijke schoolmeester
: R26097

Schoolmeester

Uit VerhalenWiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Basisschool in de Gouden Eeuw

In veel van de grotere steden kon je in de Gouden Eeuw particuliere scholen aantreffen. Doorgaans waren de leerlingen in de leeftijd tussen vijf en tien jaar. Alleen de kinderen van hen die het zich konden veroorloven konden naar school, want de lessen werden slechts tegen betaling gegeven. Het stadsbestuur zag toe op de kwaliteit van het gegeven onderwijs en verstrekte bovendien de licenties om überhaupt een school te mogen exploiteren. De kinderen werden niet naar leeftijd bij elkaar gezet, maar naar capaciteiten.

Delftse schoolmeesters

In de Jacob Gerritstraat ter hoogte van nummer 12 woonde in de eerste helft van de zeventiende eeuw Jan Mommael met zijn gezin. Jan (ovl. 1652) was één van die Delftse schoolmeesters. Ook Arent Cornelisz Stuling, zoon van een Delftse goudsmid, was schoolmeester (en herbergier). De gemeentelijke overheid verleende hem op elf mei 1609 een consent tot het houden van een Duitse school. Aanvankelijk had Arent in de voetsporen van zijn vader willen treden en leerde hij voor edelsmid. Maar hij koos ervoor om herbergier te worden en vanaf 1609 dus houder van een Duitse school. Arent woonde op de Oude Delft (westzijde) ter hoogte van de Haverbrug.

Franse school en Duitse school

Een (Neder)duitse school was evenals de Franse school één van de twee gangbare schooltypen in die tijd die te vergelijken waren met de basisschool nu. Op de Duitse school leerde je in het Nederlands lezen, schrijven, rekenen, vaderlandse geschiedenis, aardrijkskunde en bijbelkennis. Op de Franse school kreeg je dezelfde vakken maar dan in het Frans. Na het afronden van de Duitse of Franse school stopte het voor de meesten. De rijkere klasse stuurde hun kind daarna nog naar de Latijnse school. In Delft was die gevestigd in de Schoolstraat. Het Delftse wonderkind Hugo de Groot was er een van de leerlingen.

Opleiding tot schoolmeester

Een opleiding tot schoolmeester bestond in die tijd niet. Maar aan het einde van de zestiende eeuw was er wel een handboek in omloop dat geschreven was (1597) door Dirck Adriaensz Valcooch, die zelf schoolmeester was. Dit handboek, Regel der Duytsche schoolmeesters, bestond uit 2169 versregels en was bedoeld om het onderwijssysteem te verbeteren. Ook het buitensporig straffen van leerlingen moest volgens Valcooch aan banden worden gelegd. 'Weest coel gesint niet hittich van gemoeden. U instrumenten sullen slechts wesen plack en roeden. Want dat daer boven is dat is van den quaden. Wee hem die daer coemt in sdorpsongenaeden.'

Schoolgeld

Hoewel een schoolmeester een vaste aanstelling had, ontving hij geen salaris en moest dus leven van het schoolgeld. Het innen van dit schoolgeld moest hij zelf doen. In de oogsttijd moesten veel leerlingen hun ouders helpen waardoor de schoolmeester veel schoolgeld misliep, want dit werd per week betaald. Veel schoolmeesters hadden daarom een bijbaantje.

Bron

De tekst is voor een groot deel ontleend aan het boek Delft gezien door de ogen van HET DELFTSE GESLACHT STUIJLING

Een school geschilderd door Jan Steen die enige tijd in Delft tegenover de Haverbrug woonde
Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les r�sultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies