1 gerelateerd item gevonden in de collecties van Erfgoed Delft e.o
 
: S7140

Toneel en theaters in Delft

From VerhalenWiki

Jump to: navigation, search

Delft en toneel

Net als veel steden kent Delft een rijke toneel- en theatergeschiedenis waarin toneelverenigingen en theaters ontstonden en weer verdwenen. Al sinds de veertiende eeuw kan je in Delft genieten van toneelvoorstellingen en ook nu nog gaan mensen veel naar de theaters toe.

Middeleeuwen en renaissance

Het begin van het toneel in Delft ontstond waarschijnlijk in de veertiende eeuw. In de veertiende eeuw kwam de Latijnse school in Delft. Omdat de Bijbel in het Latijn was geschreven en de leerlingen dat niet spraken, werd er op de Latijnse school veel aan muziek en godsdienstig toneel gedaan, waardoor de leerlingen op een leuke manier in aanraking konden komen met God en de Latijnse taal.
Het oudste bewijs dat gevonden is voor toneel in Delft komt uit 1564. Op een stadsrekening van dr. Hendrick Junius is te vinden dat aan hem vier kannen wijn waren geschonken, nadat hij met zijn leerlingen twee toneelstukken had opgevoerd. Een jaar later werd in Delft het toneelstuk Discipelen van de Waalse schoolmeester Marcus opgevoerd.

Negentiende eeuw

De Doelen

Binnenkant Doelen

Na een lange periode waarin weinig aan toneel werd gedaan, begon in het begin van de negentiende eeuw het gemis bij de Delftenaren van een grote theaterzaal met allure. In 1831 werd op het terrein van de oude Stadsdoelen aan de Verwersdijk een nieuwe schouwburg geopend, genaamd ‘De Doelen.’ Behalve concerten, revues en toneelvoorstellingen die in de schouwburg werden opgevoerd, werden er ook officiële feestdagen afgesloten met een galabal.
Niet alleen mensen uit Delft traden op in de schouwburg, ook mensen uit de rest van het land traden op in De Doelen, zoals Heintje Davids, Fien de la Mar en Lou Bandy. Er traden zelfs mensen op uit het buitenland.
In 1857 was er geen nieuwe eigenaar voor de schouwburg beschikbaar en kwam het gebouw in handen van de gemeente. De gemeente leende de schouwburg elke vijf jaar uit aan een nieuwe pachter.
Omdat het pand in het begin van de twintigste eeuw sterk verouderd was, deed de eigenaar van dat moment een beroep op de gemeente om de schouwburg op te laten knappen en het meteen te laten moderniseren. Het Delftsch Studentencorps, die tot nu toe voor hun activiteiten zelf voor een grote tent moesten zorgen, steunden dit idee. Eerst was de gemeente niet zo enthousiast, maar toen het studentencorps aanbood zelf een groot gedeelte mee te betalen, stemde het gemeentebestuur in met het plan om het gebouw te renoveren. In 1904 werd er begonnen met de renovatie van een zaal voor grootse evenementen die een capaciteit van meer dan duizend personen zou krijgen.
Vanaf 1925 waren er in de schouwburg elk jaar grote tentoonstellingen te zien. Vanaf 1927 werd het gebouw vooral gebruikt als bioscoop met de naam Doelenkino.

Toneelverenigingen

In de negentiende eeuw werd in Delft de toneelvereniging 'Molière' opgericht. De toneelvereniging bestond voornamelijk uit leerlingen van de Delftsche HBS en het gymnasium. In 1904 ontstond uit dezelfde groep leerlingen de 'Algemeene Delftsche Amusementen Club', maar deze club werd een jaar later bij ‘Molière’ gevoegd. 'Molière’ was vooral bekend om de blijspelen die ze opvoerde. De club is in 1921 om onbekende reden opgeheven.
Tussen 1884 en 1908 had Delft een eigen afdeling in het 'Nederlandsch Toneelverbond', gevestigd in Amsterdam. Het doel van de afdeling was het in stand houden van en toezicht houden op de toneelschool. Helaas werd de afdeling Delft opgeheven door te weinig animo. De zes leden die overgebleven waren, werden toegevoegd bij de afdeling ’s Gravenhage.

1900–1950

Floratheater

Flora Theater

Het Floratheater is gevestigd aan de Verwersdijk, tegenover het Doelenplein. Het is in 1894 gebouwd als een muziektheater van de Katholieke Volksbond. Rond 1925 is het theater verbouwd tot een bioscoop. In de jaren zestig is het gebouw vervallen tot een pornobioscoop. In 1984 kreeg het gebouw weer een eigenaar en werd het weer een theater. Ook werd het gerestaureerd. Het theater wordt alleen in gebruik genomen bij speciale gelegenheden en kan je het huren als feestzaal.

Toneelverenigingen

Toneeluitvoering door de Delftse Toneelvereniging De Flits. (Delft Archief, ca.1965, Tiemen van der Reijken)

Toneelvereniging ‘De Flits’ is opgericht in 1939 door oud-leerlingen van de ULO. Al sinds de oprichting heeft de vereniging een eigen theater. Eerst zat de toneelgroep in een theater aan de Asvest, maar sinds 1960 zitten ze in het Microtheater naast de Nieuwe Kerk. Het Microtheater heeft zijn naam te danken aan het feit dat de zaal een capaciteit van 65 bezoekers heeft.
Tussen 1901 en 1976 was in Delft 'Toneelvereniging Genoegen, Kunst en Vriendschap’ gevestigd. Waarom de toneelvereniging is opgeheven, is niet bekend.

1950 tot nu

Theater de Veste

Theater de Veste
Ter vervanging van de Stadsdoelen, die was afgebrand, en het Waagtheater achter de markt, werd in 1995 Theater De Veste gebouwd. Het gebouw is ontworpen door architect Jan Hoogstad, die gekozen is na een studieopdracht waarbij men moest zorgen voor een mooie overgang van de oude binnenstad naar het nieuwe winkelgebied ‘De Zuidpoort.’ Tijdens het bedenken van de maatvoeringen van het theater heeft Hoogstad rekening gehouden met de verhoudingen van ‘de gulden snede’, die zorgt voor de fijnste manier om theater te ervaren. Het is een uit de klassieke oudheid stammende schoonheidsmaat.

In het midden van het theater staat de 21 meter hoge toneeltoren. Aan de noordkant van de toren is de grote zaal, die plaats biedt aan 525 mensen. Aan de andere kant van de toren is de kleine zaal met 120 stoelen, die ook vaak wordt gebruikt als extra foyer. Aan de achterkant van het theater zitten de laad- en losruimte en kantoren. Oorspronkelijk was het idee om winkeltjes te plaatsen in het theater, maar dat was commercieel niet haalbaar. Ook zou er aan de achterkant van het theater een tramlus komen, waardoor het theater iets noordelijker is gebouwd dan oorspronkelijk de bedoeling was. Ook is voor de bouw van de tramlus de ingang verplaatst, wat uiteindelijk zorgde voor een betere logistieke en ruimtelijke beleving. De tramlus is er nooit gekomen.

Mooi Weer Spelen!

De 'Mooi Weer Spelen' is een jaarlijks terugkerend festival in Delft, voor de eerste keer gehouden in 1988. Tijdens het gratis openluchtfestival zijn er door heel de binnenstad verschillende vormen van kunst te bewonderen. Door de vele groepen uit binnen- en buitenland die daar optreden is het één van de grootste evenementen qua openluchttheater. Het centrale punt, waar ook altijd de hoofdact optreedt, is de Markt. Jaarlijks wordt het festival door tienduizenden mensen bezocht.

+==Toneelverenigingen===

Muurschildering in het pand van het Falie Begijnhoftheater aan het Bagijnhof 49. D.T.G. staat voor Delfts Toneel Gezelschap.(1991, A.P.I. (Ton) Kerklaan (G.A.D.)

Het 'Delfts Toneel Gezelschap (DTG)' bestaat al ruim dertig jaar. Het toneelgezelschap heeft een eigen theater aan het Rietveld, het Falie Begijnhof Theater. Het theater is ook te huur voor toneelgezelschappen die geen eigen theater hebben. Het DTG speelt vooral klassieke stukken en stukken speciaal voor kinderen.

Literatuur en bronnen

Boeken

  • De stad Delft, cultuur en maatschappij van 1572 tot 1667 F.C. van Bohemen, Th. C. J. van der Heijden (Middeleeuwen en renaissance)
  • De stad Delft J.W.L. Hilkhuijsen, uitgeverij: Judels en Brinkman (Toneelverenigingen negentiende eeuw)
  • Ach lieve tijd 750 jaar Delft en de Delftenaren Waanders uitgevers (De Doelen)
  • Architectuurgids Delft, Cees Boekraad, uitgeverij: Matrijs (Theater de Veste)

Websites

Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les r�sultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies