1 gerelateerd item gevonden in de collecties van Erfgoed Delft e.o
 
Weerhaan met halve bol van Nieuwe Kerk te Delft
: 105339

Vergulder

Uit VerhalenWiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Verguld op Delftse vrouwen

Hans Bruijninck uit Den Haag, zijn beroep was vergulder. En blijkbaar was hij verguld op vrouwen uit Delft, want tot drie keer toe huwde hij een Delftse schone. Zijn eerste bruid, Emerijne Pertinax, huwde hij in 1599. Zij woonde nabij de Haagpoort, waarmee dikwijls het Noordeinde bedoeld werd. Vermoedelijk was haar achternaam een variant op de naam Pastinax; een schildersgeslacht dat rond die tijd aan het Noordeinde woonde en, net als Emerijne, uit Mechelen afkomstig was. Mogelijk hingen de schilderijen van deze schilders in de vergulde lijsten van Hans Bruijninck. In deze tijd overleden echter veel mensen aan ziekten als de pest en bovendien lieten tal van vrouwen het leven tijdens de bevalling of kort daarna. Zo trouwde Bruijninck reeds in 1610 als weduwnaar met de eveneens uit Delft afkomstige Baycken Jans die op het Rietveld woonde. En in 1630, alweer als weduwnaar, met Barbara Jans (wonend Achterzak).

Verschillende manieren om te vergulden

Bij vergulden brengt men een laagje goud aan op een voorwerp. Dat kan op verschillende manieren. Het is een eeuwenoud proces. Afhankelijk van het te vergulden object kiest men de juiste methode. Men kan kiezen voor galvanisch vergulden of voor bladgoud. Ook kan men een voorwerp vergulden door dit onder te dompelen in vloeibaar goud. Het vergulden van schilderijlijsten geschiedt vaak met gebruik van bladgoud in mixtion. Een goede hechting en hoogglans kan men verkrijgen door bruineren met agaat. In deze zin is de achternaam Bruijninck (ook wel Bruninx) erg toepasselijk. Keramiek kan men vergulden door het aanbrengen van goudpoeder dat met een olieachtige stof is vermengd. Tijdens het bakproces zal de olie verbranden en smelten de goudkorrels aaneen. Het goudpoeder kan eventueel vervangen worden door goudzouten. Door reductie worden deze zouten in de oven omgezet en blijft zuiver goud achter.

Stempelen en vergulden achter glas

Oneindig veel voorwerpen en materialen kunnen worden verguld. Niet alleen de hierboven beschreven materialen, maar ook glas, papier, linnen, leer, perkament, enzovoort. Door stempels van messing te verhitten kan men decoraties en teksten in bladgoud aanbrengen op boeken. Boeken werden ook wel verguld op de snede. Goedkoper was het natuurlijk om alleen de bovenste snede te vergulden. Immers, alleen deze snede was zichtbaar wanneer de boeken in een boekenkast stonden. Dit vergulden van uitsluitend de bovenste snede wordt kopverguld genoemd. Achterglas vergulden was een kunst apart en wordt momenteel nog maar bij hoge uitzondering toegepast. Dit ambacht is bijna uitgestorven door gebrek aan kundige ambachtslieden. Bij deze methode van vergulden bracht men bladgoud aan achter glas, hetgeen een ongeëvenaarde schittering bewerkstelligde. De hechting werd hierbij tot stand gebracht door gebruik van vernis of dierenlijm.

Bruineren

Het hiervoor genoemde bruineren of bruneren werd ook wel zwarten genoemd. Men kan hiermee verschillende polijstbehandelingen bedoelen. Maar ingeval van agaat bruinering wreef men met een hooggepolijste agaat over het te polijsten metaal. Agaat is harder dan het metaal, hierdoor wordt het metaal oppervlak harder en glanzend. Bruneren komt van het Franse bruner; bruin. In deze context het donker maken van goud.

Vergulde Bruynvisch

Aan de Voldersgracht, op nummer 5, bevindt zich een gevelsteen met daarop een goudgekleurde bruinvis. Eeuwenlang was deze bruinvis bruin van kleur geweest, maar in de periode daarvoor was de bruinvis met een laagje bladgoud bedekt geweest. Reden om bij de restauratie in 1996 de bruinvis haar gouden kleur terug te geven.

Een gevelsteen aan de Voldersgracht was in vroeger tijden verguld geweest met bladgoud
Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les r�sultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies